1396/12/2    
بازدید: 3268
خش اصلاح نژاد وتکثیر وپرورش آبزیان:
بخش اصلاح نژاد موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشوردر راستای تحقق سیاست های توسعه آبزی‌پروری تعیین شده از سوی زیر بخش شیلات کشوراقدام به پیشنهاد ، بررسی ، تدوین و تائید پروژه‌ها در زمینه‌های مختلف آبزی‌پروری جهت اجرا نموده و رسالت پیگیری اجرای پروژه‌های مصوب توسط شورای پژوهشی موسسه ، نظارت و انجام هماهنگیهای لازم به منظور انجام مناسب مراحل مختلف اجرایی پروژه‌ها را بعهده دارد.
این بخش همگام با سایر بخشهای تخصصی موسسه در راستای دستیابی به نیازهای علمی و تحقیقاتی برنامه توسعه ، پروژه‌ها و طرحهای تحقیقاتی را در زمینه تکثیر و پرورش ماهیان خاویاری ، سردآبی ، گرمابی و بومی ، دریایی ، میگو و سایر سخت‌پوستان، صدفها و نرمتنان و گیاهان آبزی تدوین و بعد از تصویب پیگیری می‌نماید.
بخش آبزی‌پروری در ستاد مرکزی موسسه دارای ۴ گروه تخصصی تحت عناوین ۱- گروه تخصصی تکثیر و پرورش میگو و سایر آبزیان ۲- گروه تخصصی تکثیر و پرورش ماهی ۳- گروه تخصصی تغذیه و ۴- گروه تخصصی مهندسی آبزیان می‌باشد.
 
 
 
 اهداف
  • فهرست وظایف بخش اصلاح نژاد و تکثیر و پرورش آبزیان بشرح ذیل می باشد:
  • گردآوری آمار ، اطلاعات و گزارشات فنی تخصصی ، تجزیه و تحلیل آنها در چارچوب شرح وظایف و ارائه گزارش به ریاست موسسه .
  •    نظارت مستمر به نحوه پیشرفت و حسن اجرای طرح ها و پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری
  •    تهیه ، تدوین و ابلاغ روشهای اجرایی لازم جهت انجام طرح ها و پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری
  •    انتخاب و ارائه روشهای هماهنگ و استاندارد جهت اجرای پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری
  •    مطالعه و بررسی نیازهای تحقیقات آبزی پروری شیلات کشور و برنامه ریزی جهت رفع نیاز
  •    تهیه و تنظیم گزارش فعالیت ها و اقدامات انجام شده توسط مدیریت ها ، پیشرفت و پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری و ارائه آن به رئیس موسسه
  •    تهیه شرح خدمات قراردادهای مرتبط به منظور اجرای طرح ها و پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری
  •    برآورد نیازهای تجهیزاتی ، تاسیساتی ، مراکز و مدیریت های مربو طه
  •    همکاری در تنظیم بودجه سالانه طرح ها و پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری
  •    اقدام در جهت بررسی و تصویب طرح ها و پروژه های تحقیقاتی آبزی پروری در کمیته علمی وفنی موسسه
  •    تهیه و تنظیم آیین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی مورد نیاز
  •    تحقیق درباره روشهای تکثیر و پرورش آبزیان از گروههای مختلف گو نه ای
  •    تحقیق درباره سازگاری آبزیان اقتصادی در محل های جدید و امکان معرفی گونه های جدید در آبهای داخلی و دریای سرزمینی ایران طبق ضوابط و مقررات مربوط
  •    تحقیق درباره تغذیه ، ومهندسی آبزیان،تکثیر وپرورش ماهی، تکثیر وپرورش میگو وسایر آبزیان
  •    تحقیق درباره اصلاح نژاد آبزیان و حفظ ذخایر ژنی آنان
   تدوین و برنامه ریزی کوتاه مدت ، میان مدت و دراز مدت تحقیقات آبزی پرور
 
 
 
 
گروه های تحت پوشش
۱-گروه تکثیر و پرورش ماهی
توانایی تولید مثل یکی از ویژگیهای موجودات زنده است که ماهیان نیز همچون سایر موجودات زنده جهت گسترش نسل و تامین بقای خود در مسیر خلقت خود از آن پیروی نموده اند. شناخت محیط زیست ماهیان و رفتارهای ماهیان در زمان تولید مثل به تفکیک گونه های مختلف ماهی ، سهم به سزایی در ارتقاء کیفیت و کمیت تکثیر و پرورش ایفا می نماید به نحوی که روشهای تکثیر و پرورش مصنوعی ماهیان همواره با بهره گیری و الگو برداری از رفتارهای طبیعی آنان ، مد نظر بوده است.
بررسی امکان لقاح تخم و اسپرم استحصالی از ماهیان ، در شرایط مصنوعی و تولید بچه ماهی از سالهای قبل از میلاد مسیح مورد توجه دانشمندان و محققان تکثیر و پرورش بوده است و همواره موضوعات نگهداری اسپرم ماهی در شرایط مصنوعی – انکوباسیون تخم – نگهداری لاروها – تغذیه لاروها و روشهای حمل و نقل تخم های لقاح یافته و سایر دقایق و ظرایف این علم به عنوان مهمترین موضوعات تحقیقاتی ، مورد نگرش و پاسخگویی محققان علوم آبزی پروری بوده است . توسعه پرورش آبزیان و بازسازی ذخائر ماهیان دریای خزر به عنوان رئوس اهداف برنامه کلان آبزی پروری کشور در طی برنامه های اقتصادی واجتماعی توسعه کشور می باشد. که در این خصوص موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در راستای اهداف فوق الذکر طرح های تحقیقاتی در زمینه تعیین زی فن تکثیر و پرورش ماهی – معرفی گونه های جدید ماهیان – افزایش عملکرد تولید در واحد سطح ، بهبود شیوه های تکثیر و پرورش ماهی – مبارزه بیولوژیکی با ماهیان هرز استخر های پرورشی به منظور افزایش بهره وری از استخرهای پرورشی ماهیان را مورد تصویب قرار داده است
  •       بررسی و اجرای طرح های تحقیقاتی در خصوص مولد سازی از انواع ماهیان –بررسی شیوه های فن آوری تکثیر و پرورش ماهیان اقتصادی– بهبود شیوه های تکثیر و پرورش –افزایش تولید در واحد سطح –نظارت بر پروژه های تحقیقاتی –کاربردی به منظور هموار نمودن مسیر آبزی پروری .
  •    بررسی ابعاد و زوایای فنی پروژه های تحقیقاتی پیشنهاد شده ارسالی از مراکز تحقیقات شیلاتی و مراکز تحقیقات منابع طبیعی دانشگاه ها و سایر سازمانها.جهت ارائه به ریاست بخش اصلاح نژاد وتکثیر وپرورش آبزیان
  •    نظارت بر حسن اجرای پروژه های تحقیقاتی مصوب شده و ارائه نقطه نظرات اصلاحی و اهتمام لازم جهت رفع مشکلات و تنگناهای فنی و اجرایی پروژه های تحقیقاتی مراکز .
  •    بررسی گزارشهای مقطعی و نهائی پروژه های تحقیقاتی تکثیر و پرورش ماهی و اعلام نظر درباره آنها
  •    تشکیل کمیته تخصصی ژنتیک واصلاح نژاد جهت بررسی و تصویب پروژه های تحقیقاتی و پیگیری انتشار گزارش نهایی پروژه های مذکور .
  •    همکاری در اجرای پروژه های دانشجویی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی در راستای تربیت نیروی متخصص و تامین نیازهای تخصصی بخش شیلات
  •    بررسی و هدایت طرح های پایلوت در زمینه های تکثیر و پرورش انواع ماهیان اقتصادی
  •    همکاری و تبادل اطلاعات با بخش اجرا – دانشگاه ها و سایر مراکز پژوهشی در زمینه تکثیر وپرورش ماهیان اقتصادی کشور
  •    تدوین پیش نویس آئین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی ذیربط
  •    پیشنهاد و برگزاری نشست ها و سمینارهای تخصصی ذیربط
  •    برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای تجهیزاتی و آموزشی مراکز تحقیقاتی
  •    بررسی زمینه های توسعه فعالیتهای تحقیقاتی آبزی پروری در استانهای غیر ساحلی
  •    گردآوری اطلاعات مربوط به ژنتیک و اصلاح نژاد آبزیان و طبقه بندی و تجزیه و تحلیل آنان
  •    مطالعه بر روی تنوع ژنتیکی آبزیان و تعیین ارتباطات آن با درصد هم آوری – لقاح و......
  •    تهیه برنامه مولد سازی ماهی ها بر اساس اصول ژنتیکی و ایجاد لاین های خالص و افزایش صفات برتر نتایج، از طریق سیستم های تلاقی گری در جمعیت های آبزیان
  •    ارائه راه کارهای کلان توسعه و تولید آبزیان بر اساس ساختار ژنتیکی
  •    ازدیاد جمعیت ماهیان از طریق اصلاح نژاد آنها
  •    مطالعه بر روی روشهای نوین اصلاح نژادی (ژینوژنسیس- آندورژنیسین و.......)
  •    پیگیری در زمینه توسعه فعالیتهای تحقیقاتی ماهیان زینتی و اصلاح نژاد آبزیان
  •    بررسی پروژه های پیشنهادی از مراکز تحقیقاتی شیلاتی و مراکز تحقیقات منابع طبیعی و دانشگاه ها و.....
  •    برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای تجهیزاتی و آموزشی مراکز تحقیقاتی
  •    پیگیری فعالیتهای تحقیقاتی در زمینه تکثیر وپرورش ارگانیک ماهیان
  •    پیگیری فعالیتهای تحقیقاتی در زمینه مدیریت ریسک و پروژه های مرتیط با بیمه ماهیان اقتصادی پرورشی
  •    برنامه ریزی و همکاری جهت برگزاری نشست ها و سمینارهای علمی – تحقیقاتی در خصوص ژنتیک و اصلاح نژاد آبزیان
 
 
 
 
۲-گروه تکثیر و پرورش میگو و سایر آبزیان
اگرچه در کشور ما توجه بیشتر بر روی ماهیها معطوف بوده است ، اما دیگر آبزیان مانند نرمتنان ،سخت پوستان و خارتنان نیز می توانند به عنوان یک منبع غذایی مهم جهت ارزآوری مورد توجه قرار گیرند . در دهه اخیر این مهم تا حدی تحقق یافته است ، پروژه های تحقیقاتی که بر روی صدف های مروارید ساز و خوراکی انجام یافته و مزارع پرورش میگو که روز به روز در استانهای جنوبی و بعضاً در استانهای شمال کشورمان رو به رشد می باشد.همچنین پایان نامه هایی که در مقاطع مختلف کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکتری انجام و یا در حال اجراء می باشد ، موید این نکته می باشد . در این راستا و به منظور همگام بودن با این پیشرفت های گروه تخصصی تکثیر و پرورش میگو و سایر آبزیان، زیر بخش تکثیر فعال گردیده و انجام پروژه های گوناگون و پایان نامه های دانشجویی را هدایت می کند.
بررسی و اظهار نظر در مورد پروژه های پیشنهادی مراکز.مطالعه و بررسی گزارشهای نهایی پروژه ها ، انجام اصلاح لازم و برگزاری جلسات دفاعیه و پیگیری جهت انتشار گزارشهای مربوطه.نظارت بر حسن اجرای پروژه های تحقیقاتی مصوب و ارائه نقطه نظرات اصلاحی و همچنین بر طرف کردن مشکلات احتمالی تا حد ممکن .پیشنهاد پروژه های تحقیقاتی برای اجرا در مراکز و یا به صورت دانشجویی ، همچنین همکاری با دانشگاه ها در اجرای پروژه های تحقیقاتی در صورت مرتبط بودن با فعالیتهای بخش .همکاری متقابل با بخش های اجرایی شیلات و یا بخش های خصوصی در جهت رفع مشکلات آنها به صورت اجرای پروژه های تحقیقاتی و با استفاده از امکانات طرفین .تهیه و تنظیم گزارش دستاوردهای کاربردی پروژه ها و طرح های تحقیقاتی به بخش های اجرایی کشور.گردآوری اطلاعات مربوط به فعالیتهای تکثیر و پرورش سخت پوستان و نرمتنان و سایر بی مهرگان از نقطه نظر شیلاتی و تجزیه و تحلیل آنها .همکاری با کمیته تخصصی تکثیر و پرورش میگو و سایر آبزیان در جهت بهره برداری از دستاوردهای آن .همکاری و ارتباط نزدیک با سایر گروههای تخصصی تکثیر و پرورش در جهت بهره برداری از دستاوردهای آن .برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای تجهیزاتی و آموزشی مرتبط در داخل و یا خارج از کشور .پیشنهاد تشکیل سمینارهای تخصصی و همچنین شرکت سالانه در سمینارهای علمی – مرتبط و استفاده از دستاوردهای آنها .
 
۳-گروه تغذیه آبزیان
توسعه پایدار آبزی پروری در گرو پرداخت موثر به مفاهیم کمی و کیفی غذا و تغذیه آبزیان پرورشی می باشد.تغذیه بخش عمدهای از هزینه تولید آبزیان را به خود اختصاص داده و بدون شک مهمترین عامل در اقتصاد تولید می باشد ،ضمن آنکه در موضوع محیط زیست و آلودگی نیز حائز اهمیت است.
تحقیقات تغذیه ای در گام نخست به برآورد احتیا جات غذایی آبزی می پردازد ودر گام دوم با بهره گیری از منابع غذایی ارزان قیمت ضمن رعایت تامین احتیا جات غذایی به کاهش هزینه تولید توجه دارد، افزایش کیفی آبزی تولیدی به خصوص ترکیبات ضروری از دیگر اهداف تحقیقات تغذیه ای است و نقش غذا – دارو در کاهش بروز بیماریهای محیطی و عفونی بسیار پررنگ می باشد..
  •   گردآوری اطلاعات مربوط به تغذیه آبزیان ، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل آنها
  •    بررسی و اظهار نظر در مورد پروژه های پیشنهادی مراکز در زمینه تغذیه آبزیان
  •    پیشنهاد پروژه های تحقیقاتی تغذیه به نحوی که کاربردی و اساسی باشند
  •    نظارت بر حسن اجرای طرح ها و پروژه ها و ارائه گزارش پیشرفت کار
  •    تشکیل جلسات کارگروه تخصصی تغذیه آبزیان با هدف بررسی و دفاع از پروژه های کاربردی
  •    بررسی گزارش های طرح های تحقیقاتی و ارائه نظرات کارشناسی و راه حل های مناسب جهت برطرف کردن مشکلات احتمالی
  •    مطالعه و بررسی گزارش های نهایی پروژه ها ، اصلاح و برگزاری جلسات دفاعیه و پیگیری جهت انتشار گزارشهای مربوطه
  •    همکاری در اجرای پروژه های دانشجویی در جهت همکاریهای متقابل با دانشگاه ها و مراکز علمی داخلی
  •    تهیه و تنظیم گزارش دستاوردهای کاربردی طرح های تحقیقاتی به بخش های اجرایی
  •    برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای تجهیزاتی مراکز تحقیقاتی
  •    برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای آموزشی کارشناسان مراکز تحقیقاتی
  •    برقراری ارتباط با مدیریت های شیلاتی و سایر مراکز ذیربط درون وزارتخانه
  •    برقراری ارتباط با مراکز تحقیقاتی و آموزشی مرتبط در برون وزارتخانه
  •    پیشنهاد اجرای دوره های آموزشی و سمینارهای علمی در موضوعات مربوطه
  •    بسط ارتباط با کارخانجات سازنده غذای آبزیان در قالب انجام پروژه های تحقیقاتی
  •    شناسایی و ارزیابی کمی و کیفی مواد غذایی قابل استفاده (زنده و غیر زنده ) و تغذیه آبزیان
  •    تهیه و تدوین آیین نامه و دستورالعمل های اجرایی ذیربط
 
 
۴-گروه مهندسی آبزیان
رشد سریع جمعیت و آگاهی روز افزون مردم بر خواص بسیار مفید پروتئین آبزیان موجب گرایش روز افزون به مصرف آبزیان شده است. از آنجائیکه صید در بسیاری از دریاها و اقیانوسها محدودیتهای جدی دارد، آبزی پروری یگانه راه حل تولید بیشتر و با کیفیت بالا در جهان می باشد. مهندسی آبزیان در کنار ژنتیک و تنوع بخشی به گونه های پرورش می تواند راه دشوار آبزی پروری را هموار سازد. گروه مهندسی آبزیان با توسعه مکانیزاسیون و بهبود روشهای مهندسی با ایجاد سیستم های جدید پرورش، ایجاد آب با کیفیت ویژه ، بهره گیری از فیلتراسیون های مختلف ، استفاده از پدیده ها و ابزارهای نو در افزایش تولید در واحد سطح/ حجم نقش تعیین کننده ای دارد.
     بررسی و اجرای طرح های تحقیقاتی در خصوص سیستمهای نوین آبزی پروری اعم از شکل و سازه استخرههای آبزی پروری- سیستمهای فیلتراسیون مورد نیاز کارگاههای تکثیر و پرورش ماهی- معرفی روشهای ازدیاد تولید آبزیان در واحد حجم – بررسی روشهای تامین اکسیژن مورد نیاز آبزیان از طریق هوادهی و یا استفاده از اکسیژن مایع و گاز – بررسی و معرفی روشهای منجربه بهبود شیوه های تکثیر و پرورش – اجرای پروژه های تحقیقاتی –کاربردی به منظور هموار نمودن مسیر آبزی پروری .
   بررسی پروژه های تحقیقاتی پیشنهاد شده ارسالی از مراکز تحقیقات شیلاتی و مراکز تحقیقات منابع طبیعی دانشگاه ها و سایر سازمانها.
   گردآوری اطلاعات مربوط به مهندسی آبزی پروری ، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل آنها
  •    بررسی و اظهار نظر در مورد پروژه های پیشنهادی مراکز در زمینه مهندسی آبزی پروری
  •    پیشنهاد پروژه های تحقیقاتی مهندسی آبزیان به نحوی که کاربردی و اساسی باشند
  •    نظارت بر حسن اجرای طرح ها و پروژه ها و ارائه گزارش پیشرفت کار
  •    تشکیل جلسات کمیته تخصصی مهندسی آبزیان با هدف بررسی و دفاع از پروژه های کاربردی
  •    بررسی گزارش های طرح های تحقیقاتی و ارائه نظرات کارشناسی و راه حل های مناسب جهت برطرف کردن مشکلات احتمالی
  •    مطالعه و بررسی گزارش های نهایی پروژه ها ، اصلاح و برگزاری جلسات دفاعیه و پیگیری جهت انتشار گزارشهای مربوطه
  •    همکاری در اجرای پروژه های دانشجویی در جهت همکاریهای متقابل با دانشگاه ها و مراکز علمی داخلی
  •    تهیه و تنظیم گزارش دستاوردهای کاربردی طرح های تحقیقاتی به بخش های اجرایی
  •    برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای تجهیزاتی مراکز تحقیقاتی
  •    برآورد و اعلام نظر در خصوص نیازهای آموزشی کارشناسان مراکز تحقیقاتی
  •    برقراری ارتباط با مدیریت های شیلاتی و سایر مراکز ذیربط درون وزارتخانه
  •    برقراری ارتباط با مراکز تحقیقاتی و آموزشی مرتبط در برون وزارتخانه
  •    پیشنهاد اجرای دوره های آموزشی و سمینارهای علمی در موضوعات مربوطه
  •    بسط ارتباط با سازندگان سیستم های آبزی پروری اعم از سیستم های فیلتراسیون، هوادهی، اکسیژن وسازه در قالب انجام پروژه های تحقیقاتی
  •    شناسایی و ارزیابی کمی و کیفی کلیه سیستمهای سازه ای و مهندسی مورد نیاز در آبزی پروری
  •    تهیه و تدوین آیین نامه و دستورالعمل های اجرایی ذیربط