به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، روز شنبه ۲۹ آذرماه، همزمان با گرامیداشت هفته پژوهش، نشست سخنرانیهای علمی با ارائه مطالب توسط هفت نفر از پژوهشگران این پژوهشکده، در سالن جلسات ساختمان شماره ۲ جهاد کشاورزی استان برگزار شد.
در این نشست، پژوهشگران و علاقهمندان از دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، سازمانها، ارگانها و شرکتهای دانشبنیان سراسر کشور بهصورت حضوری و برخط حضور داشتند و سخنرانان به ارائه جدیدترین یافتههای علمی در حوزه دریای خزر و آبزیپروری پرداختند.
رضا دریانبرد، مسئول بخش بیولوژی و ارزیابی ذخایر آبزیان پژوهشکده، گزارش ارزیابی اقتصادی و اجتماعی فعالیت صیادی تعاونیهای پره و تحلیل ساختار معیشت جامعه صیادی در شمال کشور را ارائه کرد. وی با اشاره به فعالیت بیش از ۱۰۵ شرکت تعاونی پره در استانهای مازندران و گیلان، گفت: این تعاونیها هزاران فرصت شغلی برای جامعه صیادی ایجاد کردهاند و معیشت خانوارهای صیاد بهطور قابل توجهی به این فعالیت وابسته است. به گفته وی، میانگین ساعات کاری و روزهای دریاروئی صیادان بالاتر از استانداردهای ملی و بینالمللی بوده و توجه به پایداری اقتصادی و اجتماعی جوامع صیادی در شرایط کاهش ذخایر و فشارهای محیطی ضروری است.
حسن نصراللهزاده، رئیس پژوهشکده، دومین سخنران این برنامه بود که در خصوص «تخمین نرخ و بارگذاری نیتروژن و فسفر در مزرعه پرورش ماهی در قفس واقع در منطقه جنوبی دریای خزر بر اساس مدل موازنه جرم» سخنرانی کرد. وی با بیان اینکه پرورش ماهی در قفس میتواند نقش مؤثری در کاهش فشار بر ذخایر طبیعی، ایجاد اشتغال، تولید پروتئین باکیفیت و توسعه صادرات داشته باشد، افزود: بررسیها نشان میدهد گونههایی مانند قزلآلای رنگینکمان و ماهیان خاویاری برای پرورش در قفس در دریای خزر مناسب هستند و با مدیریت صحیح میتوان اثرات زیستمحیطی ناشی از بارگذاری نیتروژن و فسفر را کنترل کرد.
زهرا یعقوبزاده، مسئول بخش بیوتکنولوژی پژوهشکده، با موضوع «میکروکپسولهسازی پروبیوتیکها؛ آیندهای برای غذاهای سالمتر» سخنرانی کرد. وی گفت: میکروکپسولهسازی با ایجاد پوششهای محافظ، از ترکیبات حساسی مانند پروبیوتیکها، ویتامینها، آنتیاکسیدانها، اسانسها و اسیدهای چرب در برابر شرایط نامطلوب فرآوری و نگهداری محافظت کرده و امکان رهایش کنترلشده آنها را فراهم میکند. وی در عین حال به چالشهایی مانند پایداری، ایمنی، هزینههای بالا و کمبود دادههای بالینی اشاره کرد و استفاده از ژلاتین و پروتئین هیدرولیزشده ماهی قزلآلا برای کپسولهسازی پروبیوتیک Lactobacillus plantarum را پیشنهاد داد که نتایج آن افزایش پایداری و خواص آنتیاکسیدانی و آنتیباکتریال را نشان میدهد.
مهدی گلآقایی، کارشناس بخش تکثیر و پرورش آبزیان، در سخنرانی خود به موضوع پرورش متراکم ماهی آمور (کپور علفخوار) و راهکارهای نوین افزایش بهرهوری در آبزیپروری پرداخت. وی گفت: پرورش متراکم آمور با مدیریت دقیق کیفیت آب، تغذیه و هوادهی میتواند بهرهوری را بهطور چشمگیری افزایش دهد و این گونه به دلیل رشد سریع، تغذیه گیاهی و مقاومت نسبی در برابر شرایط محیطی، جایگاه مهمی در تولید جهانی دارد؛ بهطوریکه سالانه بیش از ۵ میلیون تن از آن در جهان تولید میشود.
در ادامه، مهدی خوشناموند، عضو هیئت علمی پژوهشکده، با موضوع «تأثیر ماده آلی اسید هیومیک در کاهش سمیت همزمان نانوپلاستیکهای پلیاستایرن و علفکش آترازین بر جلبک Chlorella vulgaris» سخنرانی کرد. وی گفت: نتایج آزمایشها نشان میدهد ترکیب این دو آلاینده موجب افزایش سمیت و کاهش رشد و کلروفیل جلبک میشود، اما حضور اسید هیومیک در غلظتهای طبیعی آبهای شیرین میتواند بهطور قابل توجهی از شدت این سمیت بکاهد.
نرگس عالیشاه، کارشناس بخش بومشناسی، ششمین سخنران این برنامه بود که درباره «نقش گاما آمینوبوتیریک اسید در بهبود رشد و ایمنی قزلآلای رنگینکمان تحت استرس تراکم بالا» سخنرانی کرد. وی اظهار داشت: استفاده از مکمل گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) موجب کاهش استرس ناشی از تراکم بالا و بهبود رشد، شاخصهای ایمنی، پارامترهای خونی و سلامت بافت روده میشود و بهترین نتیجه در دُز ۳۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم طی دوره ۶۰ روزه مشاهده شده است.
در پایان، طاهره اسکندری، کارشناس بخش بومشناسی پژوهشکده، با اشاره به بحران خشکسالی و کمبود منابع آب، در خصوص «بازچرخانی و استفاده مجدد از پساب در آبزیپروری» سخنرانی کرد. وی تأکید کرد: بحران آب، آینده آبزیپروری کشور را تهدید میکند و استفاده از سیستمهای مداربسته (RAS) و بازچرخانی پساب، تنها راهکار پایدار برای ادامه این فعالیت است که میتواند مصرف آب تازه را تا ۹۰ درصد کاهش دهد و تابآوری این صنعت را افزایش دهد.
این نشست علمی با ارائه تازهترین دستاوردهای پژوهشی در حوزه شیلات و آبزیپروری، فرصتی برای تبادل دانش و تجربه میان پژوهشگران و فعالان صنعت فراهم کرد و بر ضرورت نوآوری و مدیریت پایدار منابع در شرایط بحران آب تأکید داشت.