به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، صبح امروز 1 اردیبهشت ماه 1405 دومین روز جلسه عملیاتی شورای مدیران با حضور معاونین و رؤسای بخشهای تخصصی در ستاد مؤسسه بهصورت حضوری و همچنین رؤسای مراکز و پژوهشکدهها بهصورت وبیناری برگزار شد.
پژوهشکده آبزیپروری آبهای داخلی انزلی در گزارش خود اعلام کرد که طی سال گذشته موفق شده است سه طرح ملی، ۱۴ طرح سفارشی، ۱۴ طرح مستقل و ۷ طرح مشترک را به انجام برساند.
همچنین ۲۴ مقاله علمی–پژوهشی، سه مقاله علمی–ترویجی و ۱۱ مقاله ISI توسط پژوهشگران این مرکز منتشر شده است. برقراری ارتباطات علمی داخلی و خارجی، اجرای برنامههای ترویجی و آموزشی و نیز راهاندازی آزمایشگاههای تخصصی و مدرسه آبزیپروری از دیگر اقدامات مهم پژوهشکده در سال گذشته بوده است.
در گزارش ارائه شده، مهمترین اقدامات سال ۱۴۰۵ به شرح زیر اعلام شد:
رونمایی از سه دستاورد اثرگذار شامل تولید جیره غذایی ماهی سفید، پروبیوتیک «کپور تاتا» و غذای اختصاصی ماهی آمور. تجاریسازی تولید غذای ماهی آمور و پیگیری تجاریسازی پروبیوتیک تاتا نیز از اقدامات مهم امسال بوده است.
در حوزه عمرانی، تکمیل سالن تکثیر ایستگاه شهید مرجانی، راهاندازی سیستم بازچرخشی در ایستگاه تغذیه و تعمیر و بازسازی آزمایشگاههای پژوهشکده انجام شد.
مطالعات گستردهای درباره تکثیر مصنوعی، پرورش و رهاسازی گونههایی مانند سوف ، اسبله و بنی انجام شد. ارزیابی ذخایر ماهیان استخوانی سواحل جنوبی خزر، بررسی اختلالات سلامت و ناهنجاریهای اسکلت ماهیان خاویاری و همچنین مطالعه چرخههای ساحلی و الگوی برداشت تناوبی برای بازسازی ذخایر از دیگر پروژههای شاخص امسال بود.
پژوهشکده همچنین به بررسی ساختار جمعیتی اندوختههای آبزیان جنوب کشور، اصلاح نژادی میگوی وانامی، ارزیابی تأثیر افزودنیهای گیاهی بر سلامت و رشد بچهماهیها و سنجش شاخصهای زیستی و آبزیپروری ماهیان خاویاری خلیجفارس و دریای عمان پرداخت.
در حوزه بازسازی ذخایر، پروژه بازسازی میشماهی هرمزگان و مطالعات میدانی ذخایر ماهی شوریده اجرا شد. تولید تکجنسی و هیبرید ماهیان خاویاری، تریپلوئیدی و نیز تولید نسل جدید میکروبلکهای تغذیهای برای صنعت پرورش ماهیان گرمآبی از دستاوردهای فناورانه پژوهشکده در سال گذشته بوده است.
مرکز ملی تحقیقات فراوری آبزیان یونیدو برنامههای عملیاتی و اهداف کلان خود برای سال ۱۴۰۵ را منتشر کرد. بر اساس این برنامه، این مرکز در سال آینده اجرای مجموعهای از طرحهای سفارشی، مستقل و مشترک را در دستور کار دارد و تعدادی از پروژههای آغازشده نیز ادامه خواهد یافت.
همچنین تولید گزارشهای نهایی، علمیفنی، سالانه و چند عنوان کتاب و مقاله علمی-پژوهشی از دیگر برنامههای پیشبینیشده است و مرکز قصد دارد نشستهای تخصصی متعددی را نیز برگزار کند.
در حوزه فعالیتهای فناورانه، دستیابی به دانش فنی چند محصول جدید، انعقاد قراردادهای تکمیل و توسعه فناوری، تولید محصولات فناورانه و ارائه گسترده خدمات علمی از مهمترین برنامههای مدنظر این مرکز به شمار میرود. همزمان، فعالیتهای ترویجی همچون برگزاری روز مزرعه، هفته انتقال یافته، کارگاهها و نشستهای مرتبط با اتحادیهها و همچنین تولید رسانههای الکترونیکی، برنامههای آموزشی و دستورالعملهای تخصصی پیگیری خواهد شد. مرکز همچنین حضور رسانهای خود را از طریق انجام مصاحبههای رادیویی و تلویزیونی تقویت میکند.
این برنامهها در حالی اعلام شده که مرکز، انجام واردات و پژوهشهای مرتبط با محصولات جدید، فعالسازی تیم فنی برای ارائه خدمات علمی در سطح کشور، دستیابی به دانش فنی دو محصول، شناسایی یک محصول جدید فرآوری آبزیان، ارائه راهکارهای صنعتی، تکمیل تدوین و چاپ نرمافزارهای تخصصی و پیگیری ایجاد مرکز نوآوری و کارآفرینی صنایع غذایی در اسدآباد و آذربان را بهعنوان فعالیتهای شاخص خود در سال آینده معرفی کرده است.
رئیس مؤسسه با تأکید بر ضرورت بازتعریف نقش پژوهشکده، رسالت اصلی آن را «توسعه آبزیپروری کشور و بهبود راندمان تولید» عنوان کرد و بیان داشت که سایر فعالیتها باید در راستای تحقق این هدف اصلی ساماندهی شود. او همچنین خواستار نمایش پررنگتر دستاوردهای مرتبط با مأموریت اصلی پژوهشکده در گزارشها شد.
وی با اشاره به اهمیت توسعه قفسهای دریایی، بر ضرورت تکمیل مطالعات مربوط به ماهی سفید و مشخص شدن برنامههای پژوهشی مؤسسه تأکید کرد.
مرتضوی همچنین با ذکر نام شرکت الماس آدرین، یادآور شد که تعهدات پژوهشی در قراردادهای اولیه باید مطابق برنامه انجام شود و خروجی قراردادهای بعدی باید در سطح ملی اثرگذار باشد.
ارائه گزارشهای فنی تحلیلی و ارائه راهکارهای عملی برای حل مشکلات نیز از دیگر موارد مورد توجه رئیس مؤسسه بود.
مرکز تحقیقات ملی آبزیان یزد در گزارشی، مهمترین فعالیتها و دستاوردهای خود در سال ۱۴۰۴ را تشریح کرد. بر اساس این گزارش، در سال گذشته سه طرح سفارشی مستقل، سه طرح سفارشی مشترک و همچنین یک پروژه تحقیق ترویجی در این مرکز اجرا شده است. علاوه بر این، سه نشست تخصصی با دانشگاهها برگزار و مجموعهای از مقالات علمی–پژوهشی و ISI نیز منتشر شده است.
برنامههای تحقیقاتی سال ۱۴۰۵
مرکز تحقیقات ملی آبزیان یزد، عنوان کلی برنامههای تحقیقاتی خود در سال ۱۴۰۵ را *«توسعه و تحقیق در سیستم بایوفلاک» اعلام کرد. محورهای اصلی این برنامه شامل موارد زیر است:
- بررسی و بهکارگیری منابع
- مطالعه بر روی شکل و ساختار سازههای پرورشی
- تحقیق درباره نیازهای تغذیهای و خوراک تخصصی در بایوفلاک
- اجرای پایلوت آموزشی برای پرورش دائمی تیلاپیا در سیستم بایوفلاک
رئیس مؤسسه با اشاره به جایگاه ویژه این مرکز گفت: مرکز یزد دارای مأموریت مشخص و نقش کلیدی در توسعه آبزیپروری کشور است. موضوعاتی مانند درخواستهای مرتبط با پرورش تیلاپیا و همچنین ملاحظات مربوط به امنیت غذایی، مسئولیت و تعهدات ما را دوچندان میکند.
وی افزود: در جلسه مشترک با سازمان برنامه، درباره اخذ مجوز ایجاد فضای آزمایشگاهی جدید گفتگو شد. تمامی موضوعات مطرحشده در چارچوب برنامههای کلان و مأموریتهای مصوب این مؤسسه بوده و برای آنها برنامهریزی لازم انجام خواهد شد.
بر اساس گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری_رشت در سال گذشته مجموعهای از فعالیتهای پژوهشی، علمی و ترویجی در این انستیتو به اجرا درآمد که از جمله آن میتوان به اجرای دو طرح پژوهشی، پنج پروژه سفارشی، ۹ پروژه مستقل و یک پروژه مشترک اشاره کرد. همچنین یک پروژه تحقیقی ترویجی در این مجموعه انجام شده و دستاوردهای علمی آن شامل انتشار ۲۰ مقاله علمی ـ پژوهشی، هفت مقاله علمی ـ ترویجی و ۱۸ مقاله در مجلات ISI بوده است.
برگزاری نشستهایی با اتحادیههای مرتبط با حوزه شیلات و آبزیپروری نیز از دیگر اقدامات انجامشده در سال ۱۴۰۴ به شمار میرود.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، شاخصهای عملکردی و اهداف مورد انتظار انستیتو در سال ۱۴۰۵ شامل مجموعهای از فعالیتهای پژوهشی، فناورانه، ترویجی و رسانهای است. در این چارچوب، اجرای چهار طرح شامل دو طرح مستقل و دو طرح سفارشی پیشبینی شده و علاوه بر آن، ۱۵ پروژه مستقل و ۱۵ پروژه سفارشی نیز در دستور کار قرار دارد. همچنین اخذ ۱۲ گزارش نهایی و تهیه دو گزارش تحلیلی از دیگر اهداف تعیینشده برای سال آینده است.
در حوزه تولیدات علمی نیز تدوین پنج عنوان کتاب تألیفی و پنج عنوان کتاب ترجمه در برنامه قرار گرفته و انتشار ۳۰ مقاله علمی ـ پژوهشی هدفگذاری شده است. در بخش توسعه فناوری نیز دستیابی به شش دانش فنی تأیید شده، انعقاد دو قرارداد انتقال فناوری تجاریسازیشده و ثبت دو مورد اختراع یا اکتشاف از جمله برنامههای پیشبینی شده به شمار میرود. همچنین تدوین دو دستنامه تخصصی و برگزاری ۲۰ روز مزرعه برای انتقال یافتههای تحقیقاتی به بهرهبرداران در برنامههای این انستیتو قرار دارد.
در حوزه فعالیتهای ترویجی نیز اجرای دو مورد انتقال یافته، برگزاری ۲۰ کارگاه آموزشی ترویجی و انجام چهار پروژه تحقیق ترویجی پیشبینی شده است. علاوه بر این، تولید ۱۵ پادکست آموزشی و طراحی یک اپلیکیشن آموزشی ـ ترویجی در دستور کار قرار دارد و تهیه ۱۴ مقاله یا نشریه ترویجی نیز به عنوان بخشی از برنامههای انتشاراتی این مجموعه در سال ۱۴۰۵ هدفگذاری شده است.
در بخش ارتباطات رسانهای نیز انجام پنج مصاحبه تلویزیونی، پنج مصاحبه رادیویی، برگزاری یک نشست خبری و دو مراسم رونمایی از دستاوردهای علمی و پژوهشی برنامهریزی شده است. همچنین تهیه یک گزارش و برگزاری سه نشست تخصصی از دیگر برنامههای پیشبینی شده برای سال آینده به شمار میرود.
رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور نیز با اشاره به عملکرد انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری اظهار کرد: یکی از مأموریتهای مهم این انستیتو ترویج و انتقال دانش فنی است که این موضوع در سال گذشته به شکل مطلوبی دنبال شده است.
وی با قدردانی از تلاشهای انجامشده در این مجموعه افزود: پروژههای ارزشمندی در حال اجراست که نشاندهنده ظرفیت علمی و پژوهشی بالای انستیتو است.
وی همچنین با اشاره به اولویتهای تعیینشده برای سال ۱۴۰۴ گفت: 7 اولویت برای این مجموعه ابلاغ شده بود که چهار مورد از آنها اجرایی نشده و لازم است وضعیت سایر موارد نیز مورد بررسی قرار گیرد.
رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در ادامه بر ضرورت ارائه گزارشهای دقیقتر، توجه به آیندهپژوهی و بررسی نقش تولیدات علمی در اقتصاد ملی تأکید کرد و افزود: انتظار میرود در سال جدید موضوع انتقال فناوری با جدیت بیشتری دنبال و عملیاتی شود.
مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آبهای داخلی گرگان، عملکرد این مرکز در سال ۱۴۰۴ و برنامههای آن برای سال ۱۴۰۵ تشریح شد. بر اساس گزارش ارائهشده، مرکز گرگان در سال گذشته مجموعهای گسترده از فعالیتهای پژوهشی، فناوری، ترویجی و رسانهای را اجرا کرده است. اجرای طرحهای سفارشی، مستقل و مشترک، تهیه گزارشهای علمی، انتشار مقالات پژوهشی و ترویجی، چاپ کتاب و ثبت چندین مقاله در پایگاههای معتبر بینالمللی از جمله دستاوردهای علمی این مرکز بوده است. در بخش فناوری نیز توسعه همکاری با شرکتهای دانشبنیان، انتقال و تکمیل فناوری، معرفی گونههای جدید، ثبت اختراع و تولید محصولات فناورانه از محورهای مهم فعالیت به شمار میرفت.
در حوزه ترویج و آموزش، برگزاری روز مزرعه، کارگاههای آموزشی، برنامههای میدانی، نشست با اتحادیهها و تولید محتواهای آموزشی و رسانهای نقش مؤثری در انتقال یافتههای علمی به بهرهبرداران ایفا کرد. برنامههای رسانهای شامل مصاحبههای تخصصی و نشستهای خبری نیز با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره وضعیت ذخایر آبزی انجام شد.
در این جلسه همچنین برنامههای سال ۱۴۰۵ مرکز معرفی شد. راهاندازی و بهینهسازی سیستم RAS در ایستگاه قرهسو، حمایت از ایجاد کارگاههای تکثیر ماهیان خاویاری در بخش خصوصی، اجرای قراردادهای توسعه فناوری با شرکتهای دانشبنیان، تقویت تکثیر ماهیان زینتی با هدف کاهش واردات، تکمیل بانک ژن و انجام ارزیابیهای دورهای ذخایر میگو و خاویاری از جمله برنامههای محوری سال آینده هستند. برگزاری دورههای تخصصی در حوزه میگو با بهرهگیری از فناوریهای نوین مانند پایتون و هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس مؤسسه در این جلسه با تأکید بر اینکه «مرکز گلستان میتواند بهعنوان پشتیبان منابع زنده در کشور نقشآفرینی کند»، خواستار تقویت زیرساختها و تأمین منابع مالی لازم شد تا این مرکز بتواند مأموریتهای تخصصی خود را با توان بیشتری پیش ببرد.
وی همچنین ضرورت تشکیل شبکهای منسجم در حوزه ارزیابی و بازسازی ذخایر را مطرح کرد تا از طریق همکاری مراکز و پژوهشکدهها، روند احیای ذخایر آبزی در کشور با هماهنگی و کارآمدی بیشتری دنبال شود.
برنامهها و اقدامات اجرایی مرکز تحقیقات ماهیان سردآبی کشور_تنکابن در سال ۱۴۰۵ با تمرکز ویژه بر توسعه پژوهشهای مرتبط با ماهی آزاد دریای خزر و ارتقای زیرساختهای تحقیقاتی اعلام شد.
محمدصدیق مرتضوی، رئیس مرکز، ضمن قدردانی از اقدامات صورتگرفته بهویژه در پروژه SPF قزلآلا، اظهار کرد این طرح در مراحل نهایی قرار دارد و لازم است همزمان برای رفع مشکلات موجود با بخش شیلات نیز هماهنگی و پیگیری بیشتری انجام شود. وی تأکید کرد تمرکز پژوهشها باید بیش از گذشته بر ماهی آزاد و پروژههای مرتبط با پرورش در قفس باشد و این بخش بهعنوان مأموریت اصلی مورد توجه قرار گیرد.
در بخش زیرساختی، مرتضوی اعلام کرد تخصیص مناسبی برای توسعه امکانات تملکی و پژوهشی مرکز انجام شده و انتظار میرود طرح ملی ماهی آزاد در اولویت فعالیتهای پژوهشی قرار گیرد و هرچه سریعتر در سامانه مربوطه ثبت شود. همچنین قرارداد همکاری با ادارهکل شیلات مازندران باید در روند برنامهریزیهای آتی لحاظ گردد تا در دورههای بعد نیز این همکاری ادامهدار و تقویت شود. وی بر ثبت و ارائه منظم دادههای پروژه ماهی آزاد در قفس و افزایش تلاشها در زمینه انتقال یافتهها به بخش بهرهبرداران تأکید کرد.
بر اساس برنامههای اجرایی مصوب سال ۱۴۰۵، اقدامات زیر در دستور کار مرکز قرار گرفته است:
• تکمیل و تجهیز سایت تکثیر و پرورش ماهی آزاد دریای خزر شامل راهاندازی سیستم بازچرخش آب، تهیه دستگاههای اکسیژنساز، ازنساز و دِرامفیلتر.
• انتقال بچهماهیهای آزاد دریای خزر حاصل از قرارداد همکاری با بخش خصوصی و توسعه دانش فنی تکثیر بچهماهی آزاد دریای کاسپین.
• ایجاد گله مولدین پرورشی ماهی آزاد بهمنظور حمایت از صنعت پرورش در قفس.
• پیگیری اجرای طرح تولید پایدار ماهی آزاد با رویکرد توسعه امنیت غذایی و در قالب برنامه ملی ارتقای محصولات شیلاتی.
• پیگیری پروژههای اولویتدار شورای راهبردی.
همچنین در حوزه مدیریت و بهرهبرداری:
• واگذاری محصولات دانشبنیان مازاد طرح ژرمپلاسم عاری از عوامل بیماریزای خاص به متقاضیان بخش خصوصی.
• تمدید گواهی آزمایشگاه معتمد محیطزیست و دریافت گواهی معتمد سازمان دامپزشکی.
• آغاز ساخت انبار و کانال هدایت آب سطحی پس از عقد قرارداد با پیمانکار منتخب دولت.
• پیگیری تخصیص بودجه برای تعویض تابلو فرسوده سردر ورودی مرکز.
مرتضوی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به پیشرفتهای زیرساختی، لازم است روند پژوهشها سرعت گرفته و مرکز با انسجام بیشتر به سمت اهداف کلان مرتبط با ماهی آزاد و توسعه پایدار صنعت شیلات حرکت کند.