به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، بندرعباس_ پروژه تحقیقاتی «مدیریت فصل صید میگو در استان هرمزگان» با هدف حفاظت از ذخایر ارزشمند میگو، تعیین زمان مناسب آغاز و پایان فصل صید، برآورد میزان مجاز برداشت و کمک به بهرهبرداری پایدار از این منبع مهم شیلاتی طی سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ در پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان اجرا شد.
محمد مؤمنی، پژوهشگر پژوهشکده، با اشاره به اهمیت مدیریت علمی ذخایر میگو گفت: این طرح در چارچوب برنامههای مدیریت پایدار ذخایر آبزیان کشور اجرا شده و نقش مهمی در تصمیمگیری برای تعیین زمان آغاز و پایان فصل صید، حفظ توان بازسازی طبیعی ذخایر و جلوگیری از برداشت زودهنگام یا بیش از ظرفیت مجاز دارد. به گفته وی، نتایج این پژوهش هر سال یکی از مهمترین مبانی تصمیمگیری مراجع مدیریتی شیلات کشور در مدیریت فصل صید میگو به شمار میآید.
بر اساس یافتههای این پژوهش، مناسبترین زمان آغاز فصل صید میگو در هر دو سال مورد بررسی، دهم مهرماه تعیین و به مراجع مرتبط اعلام شد. این زمانبندی با توجه به رسیدن میگوهای موزی به اندازه استاندارد صید، شرایط زیستی ذخایر و آمادگی ناوگان صیادی انتخاب شد تا ضمن حفظ فرصت رشد و بازسازی ذخایر، امکان بهرهبرداری اقتصادی مناسب نیز فراهم شود.
از دیگر دستاوردهای این طرح، تعیین میزان مجاز برداشت ذخایر میگو بود. نتایج بررسیها نشان داد میزان برداشت مجاز گونههای تجاری بزرگ شامل میگوهای موزی، ببری و سفید هندی به همراه گروه میگوهای سرتیز، در سال ۱۴۰۳ در مجموع یکهزار و ۵۰۰ تن و در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۰۰ تن برآورد شده است. این ارقام بر پایه ارزیابیهای علمی ذخایر محاسبه شده و در جلوگیری از صید بیرویه، حفظ ظرفیت بازسازی طبیعی جمعیتها و استمرار بهرهبرداری پایدار از منابع دریایی نقش مهمی دارد.
بررسی ترکیب گونهای ذخایر نیز حاکی از آن است که میگوی سفید سرتیز در هر دو سال بیشترین سهم از توده زنده موجود در صیدگاههای هرمزگان را به خود اختصاص داده است. در مقابل، سهم میگوی موزی بهعنوان مهمترین گونه اقتصادی استان طی سالهای اخیر روندی کاهشی داشته؛ موضوعی که ضرورت اجرای مطالعات تکمیلی و برنامههای حفاظتی و مدیریتی برای احیای این ذخیره ارزشمند را برجسته میکند.
یافتههای این طرح همچنین نشان میدهد بیشترین توده زنده گونههای سفید سرتیز و موزی عمدتاً در اعماق پنج تا ۲۰ متر قرار دارد، هرچند الگوی پراکنش این گونهها در سالهای مختلف متفاوت بوده است. این اطلاعات میتواند در مدیریت بهینه مناطق صید، افزایش کارایی ناوگان صیادی، کاهش هزینههای عملیاتی و کاهش فشار بر زیستگاههای حساس دریایی مؤثر باشد.
بر اساس نتایج بهدستآمده، پایان فصل صید برای سال ۱۴۰۳ اول آذرماه و برای سال ۱۴۰۴ بیستونهم آبانماه تعیین و به مراجع مرتبط اعلام شد. تعیین دقیق زمان خاتمه فصل صید، فرصت لازم برای رشد، بلوغ و بازسازی ذخایر را فراهم کرده و از کاهش توان تولیدمثلی جمعیتهای میگو جلوگیری میکند.
در اجرای این پروژه، عملیات نمونهبرداری با استفاده از تور ترال کف در صیدگاههای میگوی هرمزگان از محدوده سیریک تا قشم انجام شد. در سال ۱۴۰۳ تعداد ۹۷ عملیات توراندازی با استفاده از پنج فروند شناور تحقیقاتی و در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۳۳ عملیات توراندازی با چهار فروند شناور تحقیقاتی صورت گرفت. دادههای حاصل از این پایشها اطلاعات جامعی از فراوانی، ساختار جمعیتی، پراکنش، توده زنده و وضعیت ذخایر گونههای مختلف میگو در اختیار پژوهشگران قرار داد و مبنای ارزیابیهای مدیریتی این طرح قرار گرفت.
مؤمنی تأکید کرد: تداوم اجرای سالانه این پایشها از ارکان اصلی مدیریت مبتنی بر دانش در صید میگو است و نتایج آن علاوه بر حفاظت از ذخایر طبیعی، به پایداری فعالیتهای صیادی، حفظ اشتغال و معیشت جوامع ساحلی، افزایش بهرهوری اقتصادی ناوگان صیادی و تقویت امنیت غذایی کشور کمک میکند.
روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان نیز اعلام کرد استمرار اجرای این پروژه، زمینه تصمیمگیری علمی در مدیریت ذخایر میگو، حفاظت از تنوع زیستی اکوسیستمهای ساحلی، توسعه صید مسئولانه و ترویج بهرهبرداری پایدار از منابع دریایی را فراهم کرده و در تحقق اهداف مدیریت پایدار شیلات کشور نقش مؤثری دارد.