به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در نهمین کنفرانس ماهیان خاویاری، خاویار و صنایع وابسته، طی سخنانی با محور «نقش پژوهشهای کاربردی در بهرهبرداری پایدار و تولیدمثل ماهیان خاویاری کشور» به تبیین ابعاد مختلف حفاظت، بازسازی و توسعه تولید این گونههای ارزشمند پرداخت. وی با اشاره به اهمیت تاسماهیان در جهان و دریای خزر، جایگاه اقتصادی خاویار و گوشت ماهیان خاویاری را مورد توجه قرار داد و بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و فناورانه برای صیانت از ذخایر طبیعی و توسعه تولید پایدار تأکید کرد.
وی در ادامه، توسعه اقتصاد دریامحور با محوریت پرورش ماهیان خاویاری، رعایت آمایش سرزمین، تنوعبخشی به محصولات فرآوریشده، بهرهگیری از فناوریهای نوین در مزارع و تقویت زیرساختهای تولید و پژوهش را از محورهای مهم این حوزه برشمرد و اجرای گشت ارزیابی ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر، تقویت همکاریهای منطقهای و بینالمللی، مقابله با صید غیرقانونی، افزایش راندمان تکثیر، کاهش آلودگی و ایجاد و تقویت بانک ژن زنده، سلول و بافت ماهیان خاویاری را از جمله اقدامات ضروری برای مدیریت علمی ذخایر دانست.
مرتضوی، همچنین با اشاره به دستاوردهای شاخص سالهای اخیر در حوزه مدیریت ذخایر و توسعه آبزیپروری، از اجرای پایلوت بهرهبرداری حداکثری از آب با استفاده از سیستم بازچرخشی در پرورش ماهیان خاویاری، تهیه شناسنامه ژنتیکی ذخایر مولدین با روشهای نوین مولکولی، شناسایی مولکولی گونههای مختلف خاویار و ارتقای سلامت و بهرهوری مزارع با بهکارگیری فناوری نانو به عنوان بخشی از نتایج پژوهشهای کاربردی نام برد.
وی افزود: افزایش بازماندگی بچهماهیان پس از رهاسازی در رودخانهها با ایجاد راهروی امن، کاهش سن بلوغ فیلماهی ماده پرورشی با ارائه فرمولاسیون نوین جیره غذایی، بومیسازی دانش فنی تولید هورمون اختصاصی برای تکثیر مصنوعی ماهیان خاویاری و استحصال خاویار از مولدین پرورشی بدون کشتن ماهی، از جمله موفقیتهایی است که میتواند همزمان به حفاظت از ذخایر و توسعه اقتصادی این صنعت کمک کند.
به گفته وی، تولید جیره بومی و اختصاصی لارو ماهیان خاویاری، دستیابی به فرمولاسیون جیره تجاری در مراحل مختلف رشد، تولید انبوه غذای زنده کرم دریایی نرئیس، افزایش قطر خاویار و نسبت خاویار به وزن بدن، و نیز جداسازی و بهکارگیری پروبیوتیکهای بومی و اختصاصی، از دیگر دستاوردهایی است که مسیر ارتقای بهرهوری و کیفیت تولید در مزارع پرورشی را هموار کرده است.
رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور همچنین به کاربرد فرآوردههای گیاهان دارویی در پیشگیری و درمان بیماریهای ماهیان خاویاری، تولید فرآوردههای بهداشتی و با ارزش افزوده از ژلاتین، پوست و اجزای تاسماهیان، دستیابی به تکنیک حمل ماهی زنده به بازار مصرف بدون استفاده از آب، تولید محصول افزایشدهنده راندمان تکثیر مصنوعی و زندهنگهداشتن مولدین طبیعی پس از تکثیر مصنوعی اشاره کرد و این اقدامات را نمونهای از پیوند مؤثر پژوهش و فناوری با نیازهای صنعت دانست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، ایجاد و بهروزرسانی بانک ژن بهمنظور حفاظت از نسل ماهیان خاویاری و مشارکت در برنامه احیای ذخایر خاویاری دریای خزر از طریق رهاسازی ۲۱۷ هزار بچهماهی را از اقدامات راهبردی در مسیر بازسازی ذخایر برشمرد و تأکید کرد که آینده صنعت خاویار ایران در گرو تداوم پژوهشهای کاربردی، تقویت همکاری میان بخشهای علمی و اجرایی و حمایت از فناوریهای بومی است.
رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در پایان، توسعه آبزیپروری ماهیان خاویاری را راهکاری مؤثر برای کاهش فشار بر ذخایر طبیعی و دستیابی به بهرهبرداری پایدار عنوان کرد؛ رویکردی که به گفته وی، نیازمند اتکا به دانش، نوآوری، تجاریسازی یافتههای تحقیقاتی و همافزایی میان بخشهای اجرایی، علمی و تولیدی است.