به گزارش روابط عمومی پژوهشکده آبزیپروری آبهای داخلی کشور، سخنرانی تخصصی با عنوان «نقش کلیدی ارزیابی ذخایر در آینده صید و حفاظت از ماهیان استخوانی دریای خزر» روز ۲۹ تیر ۱۴۰۵ با ارائه محمدجواد وثاقی، از پژوهشگران این پژوهشکده، برگزار شد.
در این نشست، تازهترین نتایج مطالعات مرتبط با وضعیت ذخایر ماهیان استخوانی دریای خزر، بهویژه دو گونه اقتصادی ماهی سفید و کفال طلایی، ارائه و نقش ارزیابی علمی ذخایر در مدیریت پایدار صید و حفاظت از منابع آبزی مورد بررسی قرار گرفت.
بر اساس یافتههای ارائهشده، همزمانی فصل صید با دورههای حساس تولیدمثل، یکی از مهمترین عوامل کاهش توان بازسازی طبیعی ذخایر این گونهها در سالهای اخیر به شمار میرود. نتایج تحقیقات نشان میدهد اوج تخمریزی ماهی کفال طلایی در دهه دوم آبان رخ میدهد، در حالی که فصل صید تجاری از اواسط مهر آغاز میشود. این همپوشانی زمانی، برداشت بخش قابل توجهی از مولدین پیش از تخمریزی را به دنبال دارد و موفقیت تولیدمثل طبیعی را کاهش میدهد.
همچنین درباره ماهی سفید اعلام شد که اوج تخمریزی این گونه در نیمه نخست فروردین قرار دارد و ادامه صید، بهویژه در دورههای تمدید فصل صید، موجب افزایش برداشت مولدین و صید ماهیان نابالغ میشود؛ روندی که تجدید ذخایر را با چالش جدی روبهرو میکند.
در بخش دیگری از این سخنرانی، نتایج تحلیل ساختار جمعیتی ماهیان ارائه شد. بررسی دادههای طولی نشان داد سهم ماهیان نابالغ در صید طی دوره تمدید فصل صید افزایش یافته و کلاس طولی غالب صید نیز کاهش پیدا کرده است؛ موضوعی که بیانگر افزایش فشار صید بر ماهیان جوان و نابالغ است.
نتایج ارزیابی ذخایر و تحلیل روندهای بلندمدت بهرهبرداری نیز نشان داد در اغلب سالهای بررسیشده، میزان صید از سقف مجاز برداشت فراتر رفته و نرخ بهرهبرداری در بیشتر سالها بالاتر از حد استاندارد پایداری قرار داشته است. این وضعیت، استمرار بهرهبرداری بیش از ظرفیت ذخایر و افزایش خطر کاهش جمعیت گونههای ارزشمند دریای خزر را نشان میدهد.
در پایان این نشست، راهکارهای پیشنهادی برای حفاظت و بازسازی ذخایر ماهیان استخوانی دریای خزر تشریح شد. اصلاح تقویم صید، توقف کامل صید پیش از دورههای اوج تخمریزی، حذف تمدید فصل صید، نظارت دقیق بر اندازه مجاز برداشت و جلوگیری از صید ماهیان نابالغ، از مهمترین پیشنهادهای مطرحشده بود.
در این نشست همچنین بر استفاده از نتایج ارزیابی ذخایر در فرآیند تصمیمسازی و مدیریت صید تأکید شد؛ اقدامی که میتواند نقش مؤثری در حفظ تنوع زیستی، پایداری ذخایر آبزیان و تضمین آینده صید ماهیان استخوانی دریای خزر داشته باشد.