به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، این نشست تخصصی با هدف بررسی ظرفیت‌های علمی و اجرایی کشور در زمینه تولید و توسعه واکسن‌های بومی آبزیان، ضرورت‌های کنترل و تضمین کیفیت، و ارتقای اثربخشی برنامه‌های پیشگیری، به‌صورت برخط و با استقبال گسترده جامعه علمی و اجرایی کشور برگزار شد. در این رویداد، دو سخنرانی کلیدی پیرامون واکسن‌های باکتریایی ماهیان و الزامات فنی تولید ارائه گردید.
در بخش نخست، مینا آهنگرزاده، رئیس بخش بهداشت و بیماری‌های پژوهشکده آبزی‌پروری آبهای داخلی، با اشاره به خسارات اقتصادی ناشی از بیماری‌های عفونی و چالش‌های بهداشتی در پرورش ماهیان گرمابی و دریایی (همچون آئرومونیازیس، ویبریوزیس و استرپتوکوکوزیس)، بر ضرورت کاهش وابستگی به آنتی‌بیوتیک‌ها و توسعه واکسن‌های سازگار با سویه‌های بومی تأکید کرد.
وی نتایج موفقیت‌آمیز طرح‌های پژوهشی مشترک، از جمله ساخت واکسن‌های تک‌ظرفیتی و چندظرفیتی علیه باکتری‌های بیماری‌زا در ماهی باس دریایی آسیایی و ماهیان گرمابی را ارائه داد. بر اساس یافته‌های این مطالعات، استفاده از واکسن‌های بومی (به‌ویژه در ترکیب با بوسترها و پروبیوتیک‌های بومی) منجر به افزایش چشمگیر بازماندگی ماهیان در آزمون‌های مواجهه، ارتقای تیتر آنتی‌بادی اختصاصی و بهبود شاخص‌های رشد و ایمنی گردیده است. همچنین انتقال بذر واکسن‌های تولیدی به مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی (شعبه شیراز) جهت تولید انبوه و استفاده در مزارع الگویی، به‌عنوان گامی رو به جلو مطرح شد.
در ادامه، علی شیرازی‌نژاد، معاون تولید مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، به تشریح الزامات علمی، فنی و اجرایی کنترل کیفیت و تولید واکسن‌های آبزیان پرداخت. وی با تأکید بر لزوم اتخاذ رویکرد پیشگیرانه در مدیریت بهداشت آبزیان، کیفیت واکسن را بر پایه شاخص‌هایی نظیر احراز هویت و خلوص، توان ایمنی‌زایی، پایداری، رعایت اصول تولید خوب (GMP) و پایش پس از عرضه ارزیابی کرد.
وی مراحل مختلف تولید واکسن‌های کشته باکتریایی از تأیید بذر مادر، غیرفعال‌سازی و فرمولاسیون تا آزمون‌های کنترل کیفی نهایی (هویت، خلوص، بی‌ضرری و قدرت) را تشریح کرده و بر اهمیت حفظ زنجیره سرد و تعیین دقیق عمر قفسه‌ای محصول تأکید نمود.
در بخش پایانی نشست، بر ضرورت استقرار نظامی یکپارچه برای توسعه پایدار واکسن‌های آبزیان تأکید شد. مهم‌ترین پیشنهادهای کارشناسی برای برنامه‌های آتی به شرح زیر ارائه گردید:
•ایجاد و به‌روزرسانی بانک ملی جدایه‌های بیماری‌زای بومی
•تدوین چارچوب مشترک و استاندارد برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی واکسن‌ها
•تقویت همکاری‌های بین‌سازمانی میان شیلات، مؤسسه رازی، سازمان دامپزشکی و بخش خصوصی
•توسعه مطالعات میدانی و مزرعه‌ای و ارزیابی اقتصادی واکسیناسیون
•توسعه روش‌های کاربردی واکسیناسیون (تزریقی، غوطه‌وری و خوراکی) و ارتقای برنامه‌های آموزشی و ترویجی برای بهره‌برداران